قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بد سرپرست - عدالت نو

قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بد سرپرست

دسته بندی ها:
تیر 19, 1395
1139 بار دیده شده

 مرجع تصویب : مجلس شوراي اسلامی دوشنبه، 6 آبان 1392
شماره ویژه نامه: 626 سال شصت و نه شماره 19997
قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست
1392/07/21 44608/ شماره 10

قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست
ماده 1 سرپرستی کودکان و نوجوانان فاقد سرپرست به منظور تأمین نیازهاي مادي و معنوي آنان، با اذن مقام معظم رهبري و مطابق مقررات این قانون صورت می گیرد.

ماده 2 امور مربوط به سرپرستی کودکان و نوجوانان بی سرپرست، با سازمان بهزیستی کشور است که در این قانون به اختصار سازمان نامیده می شود.
ماده 3 کلیه اتباع ایرانی مقیم ایران می توانند سرپرستی کودکان و نوجوانان مشمول این قانون را با رعایت مقررات مندرج در آن و با حکم دادگاه صالح برعهده گیرند.
ماده 4 ایرانیان مقیم خارج از کشور می توانند تقاضاي سرپرستی خود را از طریق سفارتخانه یا دفاتر حفاظت از منافع جمهوري اسلامی ایران به سازمان تقدیم نمایند. سفارتخانه ها و یا دفاتر یاد شده موظفند در اجراي این قانون، با سازمان همکاري نمایند و سازمان موظف است با حکم دادگاه صالح به درخواست متقاضی رسیدگی نماید.
ماده 5 افراد زیر میتوانند سرپرستی کودکان و نوجوانان مشمول این قانون را از سازمان درخواست نمایند.
الف – زن و شوهري که پنج سال از تاریخ ازدواج آنان گذشته باشد و از این ازدواج صاحب فرزند نشده باشند، مشروط به این که حداقل یکی از آنان بیش از سی سال سن داشته باشد.
ب – زن و شوهر داراي فرزند مشروط بر این که حداقل یکی از آنان بیش از سی سال سن داشته باشد.
ج – دختران و زنان بدون شوهر، درصورتی که حداقل سی سال سن داشته باشند، منحصرا حقسرپرستی اناث را خواهند داشت.
تبصره 1 – چنانچه به تشخیص سازمان پزشکی قانونی امکان بچه دار شدن زوجین وجود نداشته باشد، درخواست کنندگان از شرط مدت پنج سال مقرر در بند (الف) این ماده مستثنی می باشند.
تبصره 2 – چنانچه درخواست کنندگان سرپرستی از بستگان کودك یا نوجوان باشند ، دادگاه با اخذ نظر سازمان و با رعایت مصلحت کودك و نوجوان می تواند آنان را از برخی شرایط مقرر در این ماده مستثنی نماید.
تبصره 3 – اولویت در پذیرش سرپرستی به ترتیب با زن و شوهر بدون فرزند، سپس زنان و دختران بدون شوهر فاقدفرزند و در نهایت زن و شوهر داراي فرزند است.
تبصره 4 – درخواست کنندگان کمتر از پنجاه سال سن، نسبت به درخواست کنندگانی که پنجاه سال و بیشتر دارند، درشرایط مساوي اولویت دارند.
تبصره 5 – در مواردي که زن و شوهر درخواست کننده سرپرستی باشند، درخواست باید به طور مشترك از طرف آنان تنظیم و ارائه گردد.
ماده 6 – درخواست کنندگان سرپرستی باید داراي شرایط زیر باشند:
الف-  تقلید به انجام واجبات و ترك محرمات
ب-  عدم محکومیت جزائی مؤثر با رعایت موارد مقرر در قانون مجازات اسلامی
ج-  تمکن مالی
د-  عدم حجر
ه-  سلامت جسمی و روانی لازم و توانایی عملی براي نگهداري و تربیت کودکان و نوجوانان تحت سرپرستی
و- نداشتن اعتیاد به مواد مخدر، مواد روانگردان و الکل
ز-  صلاحیت اخلاقی
ح- عدم ابتلاء به بیماري هاي واگیر و یا صعب العلاج
ط- اعتقاد به یکی از ادیان مصرح در قانون اساسی جمهوري اسلامی ایران
تبصره 1 رعایت اشتراکات دینی میان سرپرست و افراد تحت سرپرستی الزامی است. دادگاه صالح با رعایت مصلحت کودك و نوجوان غیرمسلمان، سرپرستی وي را به درخواست کنندگان مسلمان می سپارد.
تبصره 2 درصورتی که متقاضی سرپرستی، ادعاي یافتن طفلی را بنماید و ادعاي وي در دادگاه ثابت شود، چنانچه واجد شرایط مندرج در این قانون براي سرپرستی باشد در اولویت واگذاري سرپرستی قرار می گیرد.
ماده 7 درخواست کنندگان نمی توانند بیش از دو کودك یا نوجوان را سرپرستی نمایند مگر در مواردي که کودکان یا نوجوانان تحت سرپرستی، اعضاي یک خانواده باشند.
ماده 8 سپردن سرپرستی افراد موضوع این قانون در صورتی مجاز است که داراي یکی از شرایط ذیل باشند:
الف-  امکان شناخت هیچ یک از پدر، مادر و جدپدري آنان وجود نداشته باشد.
ب- پدر، مادر، جدپدري و وصی منصوب ازسوي ولی قهري آنان در قید حیات نباشند.
ج-  افرادي که سرپرستی آنان به موجب حکم مراجع صلاحیتدار به سازمان سپرده گردیده و تا زمان دوسال از تاریخ سپردن آنان به سازمان، پدر یا مادر و یا جدپدري و وصی منصوب از سوي ولی قهري براي سرپرستی آنان مراجعه ننموده باشند.
د-  هیچ یک از پدر، مادر و جدپدري آنان و وصی منصوب از سوي ولی قهري صلاحیت سرپرستی را نداشته باشند و به تشخیص دادگاه صالح این امر حتی با ضم امین یا ناظر نیز حاصل نشود.
تبصره 1 – چنانچه پدر یا مادر یا جدپدري کودك یا نوجوان و وصی منصوب از سوي ولی قهري مراجعه کنند، دادگاه در صورتی که آنان را واجد صلاحیت لازم ولو با ضم امین یا ناظر تشخیص دهد و مفسده مهمی نیز کودك یا نوجوان را تهدید نکند؛ با اخذ نظر سازمان با رعایت حق حضانت مادر و تقدم آن نسبت به استرداد آنان حکم صادر می کند در غیر این صورت حکم سرپرستی ابقاء می شود.
تبصره2 – در صورت وجود اقارب طبقه دوم و تقاضاي هر یک از آنان و وجود شرایط، سرپرستی به وي واگذار می شود و در صورت تعدد تقاضا و یکسانی شرایط متقاضیان، سرپرست با قرعه انتخاب می گردد. در صورت نبود اقارب طبقه دوم بین اقارب طبقه سوم بدین نحو عمل می شود.
ماده 9-  کلیه کودکان و نوجوانان نابالغ و نیز افراد بالغ زیر شانزده سال که به تشخیص دادگاه، عدم رشد و یا نیاز آنان به سرپرستی احراز شود و واجد شرایط مذکور در ماده ( 8) این قانون باشند، مشمول مفاد این قانون می گردند.
ماده 10 – در کلیه مواردي که هیچ یک از پدر، مادر یا جدپدري یا وصی منصوب از سوي ولی قهري صلاحیت سرپرستی را ولو با ضم امین یا ناظر نداشته باشند، دادگاه می تواند مطابق این قانون و با رعایت مواد( 1184 ) و( 1187 ) قانون مدنی و با اخذ نظر مشورتی سازمان، مسؤولیت قیم یا امین مذکور در این مواد را به یکی از درخواست کنندگان سرپرستی واگذار نماید.
ماده 11 – تقاضانامه درخواست کنندگان سرپرستی باید به سازمان ارائه گردد و سازمان مکلف است حداکثر پس از دو ماه نسبت به اعلام نظر کارشناسی آن را به دادگاه صالح تقدیم دارد. دادگاه با احراز شرایط مقرر در این قانون و با لحاظ نظریه سازمان، نسبت به صدور قرار سرپرستی آزمایشی ششماهه اقدام می نماید. قرار صادره به دادستان، متقاضی و سازمان ابلاغ می گردد.
ماده 12 – دادگاه می تواند در دوره سرپرستی آزمایشی، در صورت زوال و یا عدم تحقق هر یک از شرایط مقرر در این قانون به تقاضاي دادستان و یا سرپرست منحصر یا سرپرستان کودك یا نوجوان و با اطلاع قبلی سازمان و همچنین با تقاضاي سازمان قرار صادره را فسخ نماید.
ماده 13 – پس از پایان دوره سرپرستی آزمایشی، دادگاه با لحاظ نظر سازمان و با رعایت مفاد مواد ( 14 ) و ( 15 ) این قانون، اقدام به صدور حکم سرپرستی و ابلاغ آن به اشخاص مذکور در ماده ( 11 ) می نماید.
ماده 14 دادگاه در صورتی حکم سرپرستی صادر می نماید که درخواست کننده سرپرستی بخشی از اموال یا حقوق خود را به کودك یا نوجوان تحت سرپرستی تملیک کند. تشخیص نوع و میزان مال یا حقوق مزبور با دادگاه است. در مواردي که دادگاه تشخیص دهد اخذ تضمین عینی از درخواست کننده ممکن یا به مصلحت نیست و سرپرستی کودك یا نوجوان ضرورت داشته باشد، دستور اخذ تعهد کتبی به تملیک بخشی از اموال یا حقوق در آینده را صادر و پس از قبول درخواست کننده و انجام دستور، حکم سرپرستی صادر می کند.

تبصره در صورتی که دادگاه تشخیص دهد اعطاي سرپرستی بدون اجراي مفاد این ماده به مصلحت کودك یا نوجوان می باشد، به صدور حکم سرپرستی اقدام می نماید.
ماده 15 – درخواست کننده منحصر یا درخواست کنندگان سرپرستی باید متعهد گردند که تمامی هزینه هاي مربوط به نگهداري و تربیت و تحصیل افراد تحت سرپرستی را تأمین نمایند. این حکم حتی پس از فوت سرپرست منحصر یا سرپرستان نیز تا تعیین سرپرست جدید، براي کودك یا نوجوان جاري می باشد. بدین منظور سرپرست منحصر یا سرپرستان، موظفند با نظر سازمان خود را نزد یکی از شرکتهاي بیمه به نفع کودك یا نوجوان تحت سرپرستی بیمه عمر کنند. تبصره در صورتی که دادگاه تشخیص دهد اعطاي سرپرستی بدون اجراي مفاد این ماده به مصلحت کودك یا نوجوان می باشد به صدور حکم سرپرستی اقدام می کند.
ماده 16 – اموالی که در مالکیت صغیر تحت سرپرستی قرار دارد درصورتی اداره آن به سرپرست موضوع این قانون سپرده می شود که طفل فاقد ولی قهري باشد و یا ولی قهري وي براي اداره اموال او شخصی را تعیین نکرده باشد و مرجع صالح قضائی قیمومت طفل را بر عهده سرپرست, قرار داده باشد.
ماده 17 – تکالیف سرپرست نسبت به کودك یا نوجوان از لحاظ نگهداري، تربیت و نفقه، با رعایت تبصره ماده ( 15 ) و احترام، نظیر تکالیف والدین نسبت به اولاد است. کودك یا نوجوان تحت سرپرستی نیز مکلف است نسبت به سرپرست، احترامات متناسب با شأن وي را رعایت کند.

ماده 18-  صدور حکم سرپرستی، به هیچ وجه موجب قطع پرداخت مستمري که به موجب قانون بهکودك یا نوجوان تعلق گرفته یا می گیرد، نمی شود.
ماده 19-  در صورت فوت سرپرست منحصر یا سرپرستان که مشمول یکی از صندوقهاي بازنشستگی بوده اند، افراد تحت سرپرستی در حکم افراد تحت تکفل متوفی محسوب گردیده و تاتعیین سرپرست جدید از مزایاي مستمري وظیفه بازماندگان برخوردار خواهند شد.
ماده 20-  در صورت فوت یا زندگی مستقل و جدایی هر یک از سرپرستان یا وقوع طلاق بین آنان، دادگاه می تواند با درخواست سازمان و با رعایت مفاد این قانون، سرپرستی کودك یا نوجوان را به یکی از زوجین یا شخص ثالث واگذار نماید. رعایت نظر کودکان بالغ در این خصوص ضروري است.
ماده 21 – شخصی که سرپرستی افراد تحت حمایت این قانون را بر عهده می گیرد از مزایاي حمایتی حق اولاد و مرخصی دوره مراقبت براي کودکان زیر سه سال (معادل مرخصی دوره زایمان) بهره مند می باشد. کودك یا نوجوان تحت سرپرستی نیز از مجموعه مزایاي بیمه و بیمه هاي تکمیلی وفق مقررات قانونی برخوردار خواهد شد.
ماده 22 – پس از صدور حکم قطعی سرپرستی، مفاد حکم از سوي دادگاه به اداره ثبت احوال و اداره بهزیستی مربوط ابلاغ می شود. اداره ثبت احوال مکلف است نام و نام خانوادگی کودك یا
نوجوان تحت سرپرستی و همچنین مفاد حکم سرپرستی را در اسناد سجلی و شناسنامه سرپرست یا زوجین سرپرست وارد کند. همچنین اداره ثبت احوال مکلف است شناسنامه جدیدي براي کودك یا نوجوان تحت سرپرستی با درج نام و نام خانوادگی سرپرست یا زوجین سرپرست صادر و در قسمت توضیحات مفاد حکم سرپرستی و نام و نام خانوادگی والدین واقعی وي را در صورت مشخص بودن، قید نماید.
تبصره 1 – اداره ثبت احوال مکلف است سوابق هویت و نسبت واقعی طفل را در پرونده وي نماید.
تبصره 2 – کودك یا نوجوان تحت سرپرستی می تواند پس از رسیدن به سن هجده سالگی، صدور شناسنامه جدیدي را براي خود با درج نام والدین واقعی در صورت معلوم بودن، یا نام خانوادگی مورد نظر وي، در صورت معلوم نبودن نام والدین واقعی، از اداره ثبت احوال درخواست نماید.
تبصره 3 اجراي این ماده به موجب آیین نامه اي است که به وسیله سازمان ثبت احوال کشور و با همکاري سازمان تهیه می شود و ظرف سه ماه پس از لازم الاجراء شدن این قانون به تصویب هیأت وزیران می رسد.
ماده 23 – صدور گذرنامه و خروج کودك یا نوجوان تحت سرپرستی از کشور منوط به موافقت سرپرست منحصر یا سرپرستان و دادستان است. دادستان پس از جلب نظر کارشناسی سازمان با رعایت مصلحت، اتخاذ تصمیم می نماید.
تبصره 1 – چنانچه خروج از کشور در دوره آزمایشی باشد، سرپرست منحصر یا سرپرستان باید تضمینی مناسب جهت بازگشت کودك یا نوجوان تا پایان دوره آزمایشی، به دادستان بسپارد. ضمناً سازمان مکلف است به طریق اطمینان بخشی در مورد رعایت حقوق کودك یا نوجوان در خارج از کشور اقدام لازم را به عمل آورد.
تبصره 2 – در صورتی که مسافرت کودك یا نوجوان به خارج بر وي واجب باشد مانند سفر حج تمتع؛ مفاد این ماده اجراء نخواهد شد. سرپرست یا سرپرستان در هر حال باید موضوع را به سازمان و دادستان اطلاع دهند.
ماده 24 – دادستان و سازمان درصورتی که ضرورت فسخ حکم سرپرستی را احراز نمایند، مراتب را به دادگاه صالح اعلام می کنند.
ماده 25 – حکم سرپرستی، پس از اخذ نظر کارشناسی سازمان، در موارد زیر فسخ می شود:
الف – هر یک از شرایط مقرر در ماده ( 6) این قانون منتفی گردد.
ب – تقاضاي سرپرست منحصر یا سرپرستان در صورتی که سوء رفتار کودك یا نوجوان براي هر یک از آنان غیر قابل تحمل باشد.
ج – طفل پس از رشد با سرپرست منحصر یا سرپرستان توافق کند.
د – مشخص شدن پدر یا مادر یا جد پدري کودك یا نوجوان و یا وصی منصوب از سوي ولی قهري در صورتی که صلاحیت لازم براي سرپرستی را ولو با ضم امین یا ناظر از سوي دادگاه، دارا باشند.
ماده 26 – هرگاه سرپرست درصدد ازدواج برآید، باید مشخصات فرد مورد نظر را به دادگاه صالح اعلام نماید. درصورت وقوع ازدواج، سازمان مکلف است گزارش ازدواج را به دادگاه اعلام تا با حصول شرایط این قانون، نسبت به ادامه سرپرستی به صورت مشترك و یا فسخ آن اتخاذ تصمیم نماید. تبصره ازدواج چه در زمان حضانت و چه بعد از آن بین سرپرست و فرزندخوانده ممنوع است مگر اینکه دادگاه صالح پس از اخذ نظر مشورتی سازمان ، این امر را به مصلحت فرزندخوانده تشخیص دهد.
ماده 27 – در صورت فسخ حکم سرپرستی تا زمان تعیین سرپرست یا سرپرستان جدید تغییري در مشخصات سجلی فرد تحت سرپرستی صورت نخواهد گرفت.
ماده 28 – افرادي که قبل از تصویب این قانون تحت سرپرستی قرار گرفته اند، مشمول مقررات این قانون می باشند.
ماده 29 – کسانی که افراد واجد شرایط را قبل از تصویب این قانون به صورت غیرقانونی تحت سرپرستی قرار داده اند، مکلف هستند ظرف شش ماه از تاریخ تصویب این قانون تحت نظارت سازمان و دادگاه نسبت به ادامه سرپرستی تعیین تکلیف نمایند. عدم مراجعه پس از مهلت اعطاء شده غیرقانونی بوده و پیگرد قضائی خواهد داشت.
ماده 30 – افرادي که بنابه دلایل موجه ویا تحت شرایط خاص، سرپرستی کودك یا نوجوانی را حداقل یکسال پیش از سپردن به سازمان، عهده دار بوده اند با دارا بودن شرایط مقرر در این قانون، نسبت به سرپرستی آنان حق تقدم دارند.
ماده 31 – ارائه مدارك و اطلاعات مربوط به کودك یا نوجوان تحت سرپرستی، جز به سرپرست یا سرپرستان صرفاً درصورت ضرورت، با رعایت مصلحت کودك یا نوجوان و اجازه دادگاه امکانپذیر است.
ماده 32 – دادگاه صالح براي رسیدگی به امور مربوط به نگهداري کودکان و نوجوانان بی سرپرست، دادگاه محل اقامت درخواست کننده است.
ماده 33 – در کلیه مواردي که به موجب این قانون توسط دادگاه صالح براي کودکان و نوجوانان سرپرست تعیین می گردد، دادگاه مکلف است رونوشت رأي را جهت اطلاع به سازمان ارسال نماید. سازمان موظف است در طول دوره سرپرستی، نسبت به این دسته از افراد نظارت کند.
ماده 34 – اعتراض به آراء صادره تابع قوانین و مقررات جاري و آیین دادرسی حسب مورد خواهد بود.
ماده 35 – سازمان بهزیستی موظف است به منظور راهنمایی و مشاوره افرادي که سرپرستی کودکان و نوجوانان را عهده دار می شوند، اقدام به ایجاد دفتر مشاوره دینی مربوط به امور فرزند خواندگی با همکاري مرکز مدیریت حوزه علمیه نماید. واگذاري سرپرستی کودکان و نوجوانان منوط به تأیید دفتر مذکور خواهد بود.
ماده 36-  به منظور انجام صحیح مسؤولیت پذیرش، نگهداري و مراقبت، حضانت و سرپرستی کودکان بی سرپرست و بدسرپرست توسط سازمان بهزیستی کشور و اختیار واگذاري سرپرستی آنان به خانواده هاي واجد شرایط و مؤسسات، آیین نامه هاي اجرائی این قانون با پیشنهاد وزارتخانه هاي تعاون، کار و رفاه اجتماعی، دادگستري و کشور ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون تهیه می شود و به تصویب هیأت وزیران می رسد.
1371 و قانون /08/ ماده 37 بند( 3) ماده( 4) قانون تأمین زنان و کودکان بی سرپرست مصوب 241353 لغو می گردد. /12/ حمایت از کودکان بدون سرپرست مصوب 29 قانون فوق مشتمل بر سی و هفت ماده و هفده تبصره در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ دهم 1392/07/ مهرماه یکهزار و سیصد و نود و دو مجلس شوراي اسلامی تصویب شد و در تاریخ 10 به تأیید شوراي نگهبان رسید.
رئیس مجلس شوراي اسلامی علی لاریجانی

 

No votes yet.
Please wait...
سایر مطالبی که پیشنهاد میکنیم :
شرط نصف دارایی |شرط تصنیف اموال زوج | شرایط تحقق و اجرای شرط تصنیف
    1. Kamelia

      اگر پدر واقعي طفل بعد از چند سال پيدا شود ميتواند طفل را
      برگرداند؟

      No votes yet.
      Please wait...
      • سلام بله مگر اينكه حضانت فرزند به اتمام رسيده باشد . در دختران تا ٩ سال تمام قمري و در پسران ١٥ سال است.

        No votes yet.
        Please wait...
    ارزیابی و بررسی پرونده

    پرونده و نیاز حقوقی خود را ارسال و منتظر دریافت پیشنهادهای کاری و مالی از طرف وکلای موسسه حقوقی عدالت نو باشید

    پرسش و پاسخ رایگان

    سوالت خود را ثبت کنید تا وکلای موسسه حقوقی عدالت نو بصورت رایگان شما را راهنمایی کنند و از پرسش های سایر کاربران نیز استفاده کنید

    مشاوره حقوقی

    با بهترین وکیل در موضوع مربوطه مشاوره بگیرید. امکان رزرو مشاوره حقوقی بصورت تلفنی، حضوری و آنلاین در موسسه حقوقی عدالت نو می‌باشد

    مدیر سایت
    حمید رضا کاکاوند